Eyüp Sultan Türbesi
Hz. Halid bin Zeyd Ebu Eyyub el-Ensari Hazretleri'nin Kabr-i Şerifi
Ebu Eyyub el-Ensari Hazretleri'nin Kabr-i Şerifi
Eyüp Sultan Türbesi, Hz. Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) sancaktarı, mihmandarı ve yakın sahabesi olan Halid bin Zeyd Ebu Eyyub el-Ensari Hazretleri'nin kabr-i şerifini barındıran kutsal mekandır. Mekke, Medine ve Kudüs'ten sonra İslam dünyasının en önemli dördüncü ziyaret yeri olarak kabul edilmektedir.
Ebu Eyyub el-Ensari Hazretleri, Peygamber Efendimiz Medine'ye hicret ettiğinde O'nu evinde misafir eden yüce sahabedir. M. 669-674 yılları arasında İstanbul'un fethi için düzenlenen seferde, ileri yaşına rağmen orduya katılmış ve kuşatma sırasında M. 671 yılında şehit düşerek surların dibine defnedilmiştir.
Kabrin Keşfi ve Türbenin İnşası
Fetihten günümüze Eyüp Sultan Türbesi'nin tarihi serüveni
Ebu Eyyub el-Ensari'nin Şehadeti
Hz. Peygamber'in (s.a.v.) yakın sahabesi Ebu Eyyub el-Ensari, İstanbul'un fethi için düzenlenen seferde, ileri yaşına rağmen orduya katıldı. Kuşatma sırasında hastalanarak şehit düştü. Vasiyeti üzerine İstanbul surlarının en ileri noktasına defnedildi. Rivayete göre Bizanslılar, kabrin kutsallığından dolayı bu yere saygı göstermiş ve kıtlık zamanlarında kabrin başında yağmur duasına çıkmışlardır.
Kabrin Keşfedilmesi
1453 yılında İstanbul'un fethinin ardından, Fatih Sultan Mehmed'in hocası Şeyh Akşemseddin Hazretleri kerameti sayesinde Ebu Eyyub el-Ensari'nin kabrinin yerini tespit etti. Yapılan kazıda, üzerinde 'Hazâ Kabr-i Ebî Eyyûb' (Bu, Ebu Eyyub'un kabridir) yazılı bir taş bulundu. Taşın yanında altın bir levha da keşfedildi. Bu olay, İstanbul'un fethinin manevi sembolü olarak kabul edilmektedir.
İlk Türbe İnşaatı
Fatih Sultan Mehmed, kabrin üzerine bir türbe ve yanına bir cami inşa ettirdi. Türbe, sekizgen planlı olarak yapıldı ve üzeri kurşun kaplı bir kubbe ile örtüldü. İç mekanı değerli İznik çinileri, hat eserleri ve nadide hediyelerle süslendi. Bu tarihten itibaren türbe, Osmanlı padişahlarının tahta çıkış törenlerinin ayrılmaz bir parçası olan kılıç kuşanma merasimlerinin yapıldığı kutsal mekan oldu.
Yenileme ve Günümüz
1766 depreminin ardından cami ile birlikte türbe de onarılmıştır. Sultan III. Selim döneminde (1800) kapsamlı bir restorasyon geçirmiştir. Cumhuriyet döneminde de çeşitli bakım ve onarım çalışmaları yapılmıştır. Bugün türbe, her yıl milyonlarca Müslüman'ın ziyaret ettiği, dua edip manevi huzur bulduğu kutsal bir mekan olarak önemini korumaktadır.
Türbeden Kareler
Eyüp Sultan Türbesi'nin iç ve dış mekanlarından fotoğraflar
Türbenin Mimari Özellikleri
Osmanlı sanatının en nadide örneklerini barındıran kutsal mekan
Sekizgen Plan
Türbe, Osmanlı türbe mimarisinin klasik özelliği olan sekizgen (oktogonal) plan üzerine inşa edilmiştir. Üzeri kurşun kaplı bir kubbe ile örtülüdür. Dış cephesi sade ve zarif bir görünüme sahiptir.
İznik Çinileri
Türbenin iç duvarları, 16. ve 17. yüzyıldan kalma son derece değerli İznik çinileriyle kaplıdır. Çini panolar üzerinde ayetler, hadisler ve dualar hat sanatının en güzel örnekleriyle işlenmiştir.
Hat Eserleri
Türbe içinde dönemin en usta hattatları tarafından yazılmış Kur'an-ı Kerim ayetleri, hadis-i şerifler ve kasideler yer almaktadır. Sülüs, nesih ve talik yazı türlerinde eşsiz örnekler mevcuttur.
Sanduka ve Puşide
Kabr-i şerifin üzerinde gümüş şebekeli bir sanduka yer almaktadır. Sanduka, değerli kumaşlardan örülmüş puşide (örtü) ile örtülüdür. Puşide üzerinde altın sırma ile ayetler işlenmiştir.
Gümüş Şebeke
Sandukayı çevreleyen gümüş şebeke (parmaklık), Osmanlı gümüş işçiliğinin en güzel örneklerinden biridir. Üzerinde bitkisel motifler ve geometrik desenler yer almaktadır.
Kandiller ve Avizeler
Türbenin tavanından sarkan kristal ve gümüş kandiller ile avizeler, mekanın manevi atmosferini tamamlamaktadır. Bazıları Osmanlı padişahları tarafından hediye edilmiştir.
Ebu Eyyub el-Ensari Hazretleri Kimdir?
Halid bin Zeyd Ebu Eyyub el-Ensari, Medine'nin Hazrec kabilesinin Neccar oğullarından olup İslam tarihinin en önemli sahabelerinden biridir. Hz. Peygamber'in (s.a.v.) Mekke'den Medine'ye hicret ettiğinde ilk misafir olduğu ev, Ebu Eyyub el-Ensari'nin evidir.
Peygamber Efendimiz, Medine'ye varışında devesi Kasvâ'nın çöktüğü yere en yakın ev olan Ebu Eyyub'un evinde yedi ay misafir kalmıştır. Bu olay, Ebu Eyyub el-Ensari'ye 'Mihmandar-ı Nebî' (Peygamber'in ev sahibi) unvanını kazandırmıştır.
Ebu Eyyub el-Ensari, Bedir, Uhud, Hendek dahil Hz. Peygamber'in katıldığı tüm gazvelere iştirak etmiştir. Hz. Peygamber'in vefatından sonra da İslam'ın yayılması için birçok sefere katılmıştır. Son olarak, ileri yaşına rağmen İstanbul'un fethi için düzenlenen sefere katılmış ve M. 671 yılında kuşatma sırasında vefat etmiştir.
Vefatından önce vasiyetinde şöyle demiştir: 'Beni düşman hatlarının en ileri noktasına, surların dibine defnedin.' Bu vasiyeti yerine getirilmiş ve kabri İstanbul surlarının önüne yapılmıştır.
Faziletleri ve Özellikleri
- Mihmandar-ı Nebî: Hz. Peygamber'i Medine'de evinde misafir eden sahabe
- Sancaktar-ı Nebî: Hz. Peygamber'in sancağını taşıma şerefine nail olmuştur
- Hadis Râvisi: Hz. Peygamber'den 150'den fazla hadis rivayet etmiştir
- Tüm Gazvelere Katılım: Bedir'den İstanbul kuşatmasına kadar tüm seferlere iştirak etmiştir
- İlim Ehli: Sahabe döneminin önde gelen fıkıh alimlerinden biridir
Rivayet Ettiği Hadislerden
Sizden biriniz yemek yediğinde, 'Bismillah' desin. Eğer başında söylemeyi unutursa, hatırladığında 'Bismillahi evvelehû ve âhirehû' desin.
— Tirmizî, Ebû DâvûdRamazan orucunu tutan, ardından Şevval'den altı gün oruç tutan kimse, bütün seneyi oruç tutmuş gibi olur.
— MüslimKomşusu açken tok yatan bizden değildir.
— Buhârî (muallak), TaberânîZiyaret Bilgileri

Kılıç Kuşanma Merasimi
Osmanlı İmparatorluğu'nda her yeni padişah, tahta çıktıktan kısa bir süre sonra Eyüp Sultan Türbesi'nde kılıç kuşanma merasimi gerçekleştirirdi. Bu tören, padişahın meşruiyetini pekiştiren en önemli ritüellerden biriydi.
Merasimde padişaha, Hz. Ömer'in, Hz. Osman'ın veya Osman Gazi'nin kılıçlarından biri kuşatılırdı. Kılıcı kuşatan kişi genellikle Şeyhülislam veya dönemin önde gelen bir şeyhiydi. Bu gelenek, Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan yıkılışına kadar kesintisiz sürmüştür.
Eyüp Sultan Türbesi'ni Ziyaret Edin
Manevi huzurun ve tarihin buluştuğu bu kutsal mekana davetlisiniz